De afgelopen paar weken ben ik voor therapie bezig geweest met het samenstellen van een dagstructuur, iets dat nogal moeilijk bleek te zijn. Omdat ik vanuit huis werk is het heel makkelijk voor mij om te zeggen, “Ik blijf de hele dag lekker in mijn pyjama zitten” en dat ook daadwerkelijk te doen. Maar dat is dus niet bevorderend voor je mentale gezondheid. Juist als je bijvoorbeeld vanuit huis werkt of thuis moet zitten omdat je geen baan hebt- je dag vullen met bezigheden is het gezondst. In mijn geval is het zo normaal geworden dat ik maar doe waar ik zin in heb (wat dus eigenlijk bar weinig was), dat het moeilijk is om me nu te houden aan de vaste uren dat ik bepaalde dingen moet doen. De ene dag gaat het goed, de andere dag minder en op sommige dagen hou ik me er helemaal niet aan. Dat maakt niet uit: ook dit is weer een leerproces.

Het probleem:

Mensen die depressief zijn (zoals ik ben geweest/soms nog ben) komen er niet vanzelf uit. Waarom? Weinig energie hebben of er niet voor in de stemming zijn om dingen te doen: dat zijn de twee voornaamste redenen. In het afgelopen jaar ben ik erachter gekomen dat ik niet alleen ben als ik me daar weer eens schuldig over voel. We hebben het gevoel dat we niets kunnen, twijfelen over onszelf en denken dat onze depressie nooit meer over gaat. Zoals je waarschijnlijk al een beetje merkt, is dat alleen de gedachte al om depressief te zijn heel erg neerslachtig aanvoelt. Bedenk je dan maar eens hoe het is om zo te denken als je depressief bent: het wordt allemaal alleen maar erger en je belandt in een vicieuze cirkel.

depressief zijn > minder ondernemen > depressief zijn.

De vraag is nu natuurlijk: wat kan je er aan doen?

(meer…)

Na het zien van deze video vroeg ik me af hoe mijn tekeningen eruit zouden zien. Hoe zie ik mezelf en hoe zien anderen mij? Wat zou het verschil zijn tussen die twee tekeningen? Ik stel me voor dat die van mijn beschrijving een puntige kin heeft met donkere wallen en rimpels onder de ogen. Boven mijn linker mondhoek zit een rare rimpel in mijn huid en iets onder mijn oog zitten geen sproetjes, maar één grote. Mijn bovenlip zie je bijna niet en de ogen zijn een mooie vorm, maar veel te klein. Mijn neus, dat scheef staat. Oh, en de wenkbrauwen zijn veel te dik.

Waarom zien we alleen het negatieve aan onszelf? Waarom kunnen we niet positiever zijn over hoe we er uit zien? Komt het door de media en hun overmatig gebruik van Photoshop of praten we het onszelf aan? Soms betrap ik me er op dat ik mezelf vergelijk met een model in een tijdschrift en probeer me dan te bedenken dat het meisje op de foto er ‘s ochtends waarschijnlijk ook niet zo geweldig uit ziet. Want ook modellen zijn gewoon mensen; vrouwen met een droom en een passie, met een leven weg van de camera’s. En ook zij hebben zo hun momenten van onzekerheid.

Wat is schoonheid? Beauty is in the eye of the beholder, zeggen ze in het Engels. Vrij vertaald: Schoonheid is in het oog van de toeschouwer. Met andere woorden, schoonheid is maar net wat jij mooi vind. En gelukkig vind niet iedereen hetzelfde mooi – hoe saai zou de wereld dan zijn?

Geïnteresseerd in meer? Hier vind je een langere versie met meer reacties van de dames die zijn getekend.

Vorig jaar maart, na een paar telefonische intake en face-to-face gesprekken met een psychiater van PsyQ, kreeg ik mijn diagnose te horen. De psychiater ging rond de tafel zitten met collega’s en vertelde hen mijn verhaal. Samen stelden ze vast dat ik een sociale fobie, gegeneraliseerde angststoornis en faalangst heb, wat allemaal voortkomt uit een negatief zelfbeeld. In het afgelopen jaar ben ik erachter gekomen hoe dat allemaal werkt en wat er allemaal gebeurt in mijn hoofd. Zo werkt het bij mij:

Sociale fobie:

De meeste mensen denken dat je, als je een sociale fobie hebt, bang bent voor contact met andere mensen. Wanneer ik iemand vertel dat ik een sociale fobie heb kijken ze me raar aan en zeggen, “Echt waar? Dat zou je niet zeggen, want je bent zo open en spontaan!” Dan trekken mijn wenkbrauwen samen, want zo zie ik mezelf niet in mijn hoofd. In mijn gedachten zie ik mezelf als een verlegen vrouw die altijd maar in een hoekje zit, niet meedoet aan gesprekken en zichzelf zo klein mogelijk maakt. Mijn zelfbeeld in sociale situaties is in werkelijkheid dus compleet anders dan dat wat ik denk.

Gegeneraliseerde angststoornis:

Dit wordt ook wel de pieker-stoornis genoemd, wat eigenlijk beter omschrijft wat er in mijn hoofd gebeurt. Ik denk te veel na over daadwerkelijk alles; van ramp-scenarios tot (mogelijke) discussies met mensen… Want dat is het uiteindelijk: ik denk te weten wat andere mensen denken over mij (wat altijd negatief is) en schets zo een beeld in mijn hoofd waarvan ik denk te weten dat het de waarheid is.

Faalangst:

Iedereen is wel eens bang om te falen, maar als je beter in je schoenen staat ben je toch meer geneigd om toch door te gaan; iets dat je niet doet als je een extreme vorm van faalangst hebt. Sommige mensen krijgen er ook lichamelijke klachten van. Ik heb dat in sommige situaties ook – dan zit ik mezelf zo op te stoken dat ik gewoon spontaan last krijg van een migraine. Als ik dan besluit om het niet te doen verdwijnt de migraine als sneeuw voor de zon. Ook vermijd ik heel veel. Ik wil bijvoorbeeld al heel lang beginnen aan mijn ABC Portraits project, maar ik verzin het ene excuus na het andere: Mijn camera/lenzen zijn niet goed genoeg; ik heb niet genoeg ruimte; de foto’s zullen toch niet lukken zoals ik ze in gedachten heb. Vermijdingsgedrag – ik heb het.

Negatief zelfbeeld:

Een andere term hiervoor is minderwaardigheidscomplex. Het kan slaan op je uiterlijk; daar heb ik ook heel wat jaren mee rond gelopen zonder dat ik het door had. Vroeger vond ik mezelf dik en lelijk. In de loop van de jaren is dat wel beter geworden. Ik kan het me nog herinneren dat ik op een dag in de spiegel keek en dacht, ‘Hey, ik zie er leuk uit!’ Dat was zo’n rare gewaarwording dat het me altijd is bijgebleven. Af en toe heb ik nog steeds zulke momenten waarop ik me besef dat ik helemaal niet zo fors ben als ik denk. Op sommige foto’s zien mijn benen er echt dun uit terwijl ik ze meestal aan de stevige kant vind. Deze foute gedachten zijn moeilijk om te zetten in positieve, maar daarom zit ik in therapie.

Om aan mijn zelfbeeld te werken ben ik begonnen met een online behandeling van PsyQ. Voor mijn behandelaar is het ook nog helemaal nieuw, dus ik ben benieuwd. Het zorgt er op dit moment voor dat ik meer intensief bezig ben en weer in het materiaal duik. Ik heb in het afgelopen jaar heel wat papierwerk meegekregen van mijn behandelaar en soms helpt het om weer bij het begin te beginnen. Omdat ik de theorie al goed door heb is het makkelijk om de eerste stap te zetten, maar nu moet ik leren om het vol te houden en door te zetten. It will all be worth it in the end.

Dit keer ga ik, om mezelf extra te motiveren, artikels schrijven voor mijn blog over wat ik heb gelezen. Het is een beetje een aantekening voor mezelf en een beetje voor de bezoekers – misschien heb je er wat aan. Omdat ik heb gemerkt dat de meeste mensen niet weten wat bepaalde stoornissen inhouden is mijn doel nu ook om te proberen het zo goed mogelijk uit te leggen vanuit mijn ervaringen en hopelijk een beetje meer duidelijkheid te creëren rondom psychische stoornissen.